Thử một việc: lấy hết mọi thứ trong tủ lạnh ra bàn. Gần như nhà nào cũng tìm thấy vài thứ đã quên mất là mình có, và một hai thứ đã quá hạn. Đó là nửa bìa đậu hũ ở góc trong, hộp thức ăn thừa sau chai nước, nửa bó rau dưới đáy ngăn.
Gần như mọi thứ bị bỏ trong bếp đều từng ở trong tủ lạnh, và phần lớn bị bỏ không phải vì hỏng sớm mà vì bị quên. Tủ sắp xếp lại thì lượng bỏ đi giảm rõ, và việc này không tốn tiền, chỉ tốn một buổi.
Nguyên tắc nhìn thấy được
Thứ nhìn thấy là thứ được dùng. Đây là nguyên tắc duy nhất cần nhớ. Mọi thứ khác đều từ nó mà ra.
Dùng hộp trong suốt. Hộp đục thì phải mở ra mới biết bên trong là gì, và không ai mở.
Đừng chồng hộp lên nhau quá hai tầng. Hộp dưới bị khuất hoàn toàn.
Để thứ cũ ra phía trước. Mỗi lần cất thứ mới thì đẩy thứ cũ lên trước. Nghe nhỏ nhưng nó là thay đổi hiệu quả nhất.
Đừng để tủ quá chật. Tủ chật thì không nhìn thấy gì và khí lạnh cũng không lưu thông tốt.
Chừa khoảng trống ở mỗi ngăn. Tủ đầy tám phần là vừa.
Ghi ngày lên mọi hộp. Một mẩu băng dính giấy và cây bút để ngay cạnh tủ.
Ghi cả tên món với đồ đông lạnh. Đông lạnh thì nhìn không ra là gì.
Dành một ngăn cố định cho đồ thừa. Nhìn một chỗ là biết còn gì phải dùng.
Dành một chỗ cố định cho thứ sắp hết hạn. Ngăn dễ thấy nhất. Đây là chỗ nhìn đầu tiên khi nghĩ nấu gì.
Đừng cất thứ mới mua vào trước. Đây là lỗi làm thứ cũ bị đẩy vào trong và bị quên.
Mở tủ và nhìn một lượt trước khi nấu. Ba mươi giây. Nó quyết định bữa nay nấu gì.
Chụp ảnh tủ trước khi đi chợ. Mẹo đơn giản cho người hay quên. Nhìn ảnh khi đứng ở chợ.
Tủ gọn thì nấu nhiều hơn. Cùng lý do với bếp gọn ở danh mục trước.
Chia ngăn
Ngăn mát trên cùng thường lạnh vừa và ổn định. Hợp cho đồ nấu chín và đồ thừa.
Ngăn giữa cho đồ dùng hằng ngày. Đậu hũ, nấm, chai nước tương đang dùng.
Ngăn dưới cùng thường lạnh nhất. Hợp cho thứ dễ hỏng nhất.
Ngăn rau ở đáy giữ ẩm cao hơn. Rau lá và rau thơm để đây.
Cánh tủ là chỗ ấm nhất và nhiệt độ dao động nhất. Hợp cho chai lọ gia vị và thứ bền.
Đừng để đồ dễ hỏng ở cánh tủ. Đây là lỗi phổ biến vì cánh tủ tiện tay.
Đồ nấu chín để trên, đồ sống để dưới. Nguyên tắc chung để nước từ đồ sống không nhỏ xuống đồ chín.
Với bếp chay thuần thì điều này ít quan trọng hơn. Nhưng vẫn nên giữ vì rau củ cũng mang vi sinh từ đất.
Đậy kín mọi thứ. Không đậy thì đồ bắt mùi và khô mặt.
Đồ có mùi mạnh thì đậy kỹ hơn. Sầu riêng, chao, mắm chay. Một hộp kín hai lớp.
Ngăn đông chia theo nhóm. Nguyên liệu thô một chỗ, đồ nấu chín một chỗ, nước dùng một chỗ.
Đứng hộp thay vì nằm trong ngăn đông. Nhìn được nhãn và lấy được hộp giữa mà không phải dỡ hết.
Túi dẹt tiết kiệm chỗ hơn hộp. Đông phẳng rồi dựng đứng như xếp sách.
Không cần tủ đắt tiền. Cách sắp xếp quan trọng hơn loại tủ rất nhiều.
Cất từng nhóm cho bền
Rau lá: bọc giấy rồi cho túi, để ngăn rau. Giấy hút ẩm thừa. Đừng rửa trước khi cất.
Rau có cuống dài: cắm vào cốc nước. Cần tây, ngò, hành lá, húng quế. Bền hơn nhiều lần.
Rau thơm: bọc giấy hơi ẩm rồi cho hộp kín. Chúng hỏng nhanh nhất.
Nấm: túi giấy, không dùng túi nilon kín. Nilon giữ ẩm và nấm nhớt nhanh.
Đậu hũ: hộp ngập nước sạch, đổi nước mỗi ngày. Kéo dài thêm một hai ngày.
Củ cứng: để ngoài nếu nhà thoáng. Khoai, hành, tỏi, bí. Chúng không cần tủ lạnh.
Cà chua để ngoài. Lạnh làm nó bột và mất vị.
Gừng và nghệ: bọc giấy rồi cho túi, ngăn mát. Đừng rửa trước khi cất.
Tương lên men và chao: ngăn mát sau khi mở. Ở khí hậu Việt Nam thì đây là bắt buộc.
Nước dùng: hộp kín, ngăn mát hai ba ngày. Hoặc cô đặc rồi đông thành viên.
Đồ khô: không để tủ lạnh. Hộp kín để ngoài nơi khô ráo. Trừ khi nhà quá ẩm thì cất ngăn mát.
Hạt và mè: ngăn mát nếu mua nhiều. Chúng nhiều dầu và hôi dầu.
Cơm: hộp kín, ngăn mát một ngày. Hoặc chia phần cấp đông.
Bánh mì: không để ngăn mát. Nó khô nhanh hơn. Cấp đông thì tốt hơn nhiều.
Dọn tủ hằng tuần
Dành mười phút mỗi tuần. Trước buổi đi chợ là hợp lý nhất.
Lấy hết ra nếu lâu chưa dọn. Lần đầu thì nên làm vậy để biết mình đang có gì.
Bỏ thứ đã hỏng ngay. Đừng để lại vì tiếc. Nó sẽ nằm đó thêm một tuần rồi cũng bỏ.
Đưa thứ cũ ra phía trước. Đây là việc chính của buổi dọn.
Ghi lại thứ cần dùng gấp. Một tờ giấy dán tủ. Nấu chúng trong hai ba ngày tới.
Lau ngăn nếu có vết đổ. Vết đổ để lâu là nguồn mùi và nguồn vi sinh.
Kiểm hạn của thứ ở cánh tủ. Đây là chỗ bị quên nhiều nhất vì nó luôn ở đó.
Kiểm ngăn đông mỗi tháng. Không cần mỗi tuần nhưng cũng đừng để nửa năm.
Ghi lại thứ hay phải bỏ. Lần sau mua ít đi. Đây mới là cách tiết kiệm thật.
Đừng tự trách khi phải bỏ thứ gì. Ghi lại rồi điều chỉnh. Trách thì không đổi được gì.
Dọn tủ cùng việc lên thực đơn. Nhìn thấy còn gì thì lên thực đơn theo nó.
Buổi dọn tủ và buổi đi chợ nên liền nhau. Dọn xong, viết danh sách, rồi đi.
Việc này mất mười phút và giảm hẳn lượng bỏ đi. Tỉ lệ công sức trên kết quả rất tốt.
Sau vài tuần thì tủ tự gọn. Vì thói quen để cũ ra trước đã thành phản xạ.
Lỗi thường gặp
Cất thứ mới mua vào phía trước. Thứ cũ bị đẩy vào trong và bị quên. Đây là lỗi gốc.
Dùng hộp đục. Phải mở mới biết bên trong là gì, và không ai mở.
Chồng hộp ba bốn tầng. Hộp dưới bị khuất hoàn toàn.
Nhồi tủ quá chật. Không nhìn thấy gì và khí lạnh cũng không lưu thông.
Không ghi ngày. Sau ba ngày không ai nhớ. Băng dính giấy và cây bút.
Rải đồ thừa khắp tủ. Dành một ngăn cố định.
Để đồ dễ hỏng ở cánh tủ. Đó là chỗ ấm nhất và dao động nhiệt nhất.
Rửa rau trước khi cất. Ẩm là nguyên nhân chính làm rau hỏng nhanh.
Cất rau trong túi cột kín. Rau cần thở. Túi có lỗ hoặc để hở.
Để cà chua trong tủ lạnh. Nó bột và mất vị.
Để khoai và hành cạnh nhau. Cả hai hỏng nhanh hơn.
Cất bánh mì ngăn mát. Nó khô nhanh hơn để ngoài. Cấp đông thì tốt.
Dồn hết vào ngăn đông rồi quên. Ghi ngày, ghi tên món, và kiểm mỗi tháng.
Nghĩ tủ lạnh giữ được mọi thứ vô hạn. Nó chỉ làm chậm lại. Thứ trong tủ vẫn có ngưỡng, và ngưỡng đó ngắn hơn phần lớn người nghĩ.
