Nhiều người nghĩ lý do mình ít nấu là thiếu thời gian. Nhưng quan sát kỹ thì thường có một lý do đứng trước: bếp bừa. Phải dọn chỗ mới có mặt bàn để thái, phải lục tủ mới tìm được cái nồi, phải rửa cái chảo đang nằm trong bồn. Ba việc đó cộng lại đủ để một người mệt sau giờ làm quyết định gọi đồ về.
Bếp gọn giải quyết chuyện đó, và bếp gọn không có nghĩa là bếp đắt tiền. Mười thứ là đủ nấu mọi món trong trang này, và phần lớn nhà đã có sẵn. Bài này nói mười thứ đó, thứ nào đáng đầu tư, và cách sắp xếp để việc nấu bắt đầu được trong ba mươi giây.
Mười thứ cần
Một con dao sắc. Đây là thứ đáng đầu tư nhất và cũng ảnh hưởng rõ nhất. Một con dao tốt thay được ba con dao thường.
Dao cùn nguy hiểm hơn dao sắc. Vì phải dùng lực và dễ trượt. Đây là điều nhiều người không biết.
Mài dao là thói quen đáng tập. Vài phút mỗi tuần. Dao sắc làm việc thái nhanh hơn và dễ chịu hơn nhiều.
Một cái thớt gỗ đủ lớn. Thớt nhỏ làm rau rơi ra ngoài và phải dọn. Thớt lớn là một trong những nâng cấp rẻ mà hiệu quả nhất.
Thớt riêng cho đồ sống và đồ chín nếu bếp có nấu mặn. Với bếp chay thuần thì một cái là đủ, nhưng vẫn nên có cái riêng cho trái cây.
Một cái nồi vừa có nắp. Nấu canh, luộc rau, nấu cháo, ninh nước dùng. Chọn loại đáy dày vì nó ít khét.
Một cái chảo sâu lòng. Xào, chiên, kho. Chảo sâu làm được nhiều việc hơn chảo phẳng.
Một cái nồi nhỏ để kho. Nồi đất là tốt nhất nhưng nồi đáy dày cũng được. Kho trong nồi lớn thì nước cạn không đều.
Một cái rổ và một cái rá. Vo gạo, để ráo rau, lọc nước dùng. Hai thứ rẻ mà dùng mỗi ngày.
Một cái muôi và một cái đũa cả. Hoặc muỗng gỗ dẹt. Dùng để đảo, để lật, để xới cơm.
Một cái rây mắt nhỏ. Lọc nước ngâm nấm, lọc nước dùng, rây bột. Nhỏ mà cần.
Một cái nồi cơm điện. Hoặc nồi thường nếu bạn quen nấu cơm bếp. Nồi điện giải phóng tay và mắt.
Vài cái bát tô để trộn và để đựng. Ba cái đủ dùng. Bát thủy tinh hoặc inox đều được.
Hộp đựng có nắp kín. Năm sáu cái cỡ khác nhau. Đây là thứ quyết định việc trữ đồ có thành công không.
Thứ đáng có thêm và thứ không cần
Xửng hấp đáng có. Hấp là cách nấu chính của bếp chùa và nó cần rất ít dầu. Xửng tre hoặc xửng inox đều được.
Không có xửng thì đặt bát lên chiếc bát úp trong nồi. Đậy nắp và hấp. Cách này làm được phần lớn món hấp.
Một cái cối giã đáng có. Giã mè, giã đậu phộng, giã sả, dầm chao. Giã cho mùi tốt hơn xay máy.
Máy xay nhỏ thì tiện nhưng không bắt buộc. Nó nhanh hơn cối nhưng làm nóng nguyên liệu và làm mất một phần mùi.
Cối xay gia vị nhỏ đáng có nếu bạn dùng nhiều tiêu. Tiêu xay ngay thơm hơn tiêu xay sẵn rất nhiều.
Bàn nạo hoặc dụng cụ bào đáng có. Bào gừng, bào củ cải, thái lát mỏng. Nó làm được việc mà dao khó làm đều.
Nồi áp suất tiện cho người nấu nhiều đậu. Không bắt buộc. Nồi thường nấu được, chỉ lâu hơn.
Không cần bộ dao năm con. Một con dao lớn và một con dao nhỏ là đủ cho mọi việc trong trang này.
Không cần nồi chiên không dầu để nấu bếp này. Bếp chùa thiên về kho, luộc, hấp. Nồi chiên tiện nhưng không giải quyết vấn đề nào cốt lõi.
Không cần lò nướng. Không món nào trong trang này bắt buộc phải có lò.
Không cần cân. Bát và nắm tay là đủ. Trừ khi bạn làm đồ lên men, lúc đó cân mới cần.
Không cần dụng cụ chuyên dụng cho từng món. Chúng chiếm chỗ và chỉ dùng vài lần một năm.
Mua khi thật sự thiếu, không mua để dành. Đồ mua để dành thường nằm trong tủ tới lúc bỏ.
Mượn trước khi mua nếu chỉ dùng một lần. Nồi lớn cho ngày giỗ chẳng hạn.
Sắp bếp để nấu nhanh hơn
Giữ một khoảng mặt bàn luôn trống. Đây là thay đổi lớn nhất. Không có chỗ thái là không nấu được.
Khoảng trống đó chỉ cần bằng cái thớt cộng một chút. Không cần nhiều. Nhưng phải luôn trống.
Dao và thớt để ngay chỗ dễ lấy nhất. Chúng là hai thứ dùng đầu tiên mỗi lần nấu.
Dầu, nước tương, muối, tiêu để cạnh bếp. Bốn thứ dùng mỗi bữa. Nhưng đừng để ngay trên bếp vì nóng làm dầu hôi.
Gia vị ít dùng để trong tủ. Kệ ngoài chỉ để thứ dùng hằng tuần.
Nồi hay dùng để ngoài, nồi ít dùng cất tủ. Đừng xếp chồng năm cái nồi vì lấy cái dưới phải nhấc hết.
Treo dụng cụ lên tường nếu bếp chật. Muôi, đũa cả, rây. Chúng dễ lấy hơn và cũng khô nhanh hơn.
Rửa dụng cụ trong lúc chờ. Chờ nước sôi, chờ cơm chín. Cuối bữa chỉ còn bát đĩa.
Cái bồn trống là điều kiện để bắt đầu nấu. Rửa xong ngay sau bữa là món quà cho chính mình tối hôm sau.
Để rổ rau và bát tô gần bồn. Đường đi từ rửa tới thái tới nồi nên ngắn.
Thùng rác hoặc bát đựng vỏ để ngay cạnh thớt. Đỡ phải đi lại nhiều lần và mặt bàn gọn hơn.
Chuẩn bị hết trước khi bật bếp. Nhất là với món xào. Từ lúc bật bếp là không rời chảo được.
Dọn bếp mỗi tối dù mệt. Mười phút tối nay tiết kiệm ba mươi phút tối mai. Đây là đầu tư có lãi rõ nhất.
Bếp gọn làm người ta nấu nhiều hơn. Và nấu nhiều hơn thì tay quen hơn, và tay quen thì nấu nhanh hơn nữa.
Bếp nhỏ và bếp thuê
Bếp nhỏ nấu được mọi món trong trang này. Không món nào cần nhiều mặt bàn hay nhiều bếp.
Một bếp đơn cũng đủ. Nấu lần lượt: cơm trong nồi điện, canh trước, rau sau, món kho từ hôm trước.
Thứ tự nấu quan trọng hơn số bếp. Món nguội ăn được thì nấu trước, món cần nóng thì nấu sau cùng.
Món kho nấu từ hôm trước là cách giải phóng bếp. Và nó cũng ngon hơn. Hai lợi ích cùng lúc.
Bếp thuê thường thiếu dụng cụ. Mang theo một con dao và một cái thớt là giải quyết được phần lớn.
Bếp điện từ thì cần nồi đáy nhiễm từ. Kiểm trước khi mua nồi. Nồi đất không dùng được trên bếp từ.
Không có xửng thì úp một cái bát trong nồi. Đặt đĩa lên trên, đậy nắp. Hấp được.
Không có nồi đất thì kho trong chảo sâu. Kết quả kém hơn một chút nhưng vẫn được.
Không có cối thì dùng đáy chai hoặc mặt dao. Đập dập sả và gừng bằng mặt dao là cách quen thuộc.
Không có rây thì dùng khăn xô sạch. Lọc nước dùng và nước ngâm nấm đều được.
Bếp ký túc xá hoặc phòng trọ thì tối giản hơn nữa. Một nồi điện đa năng nấu được cơm, canh, và cả món kho.
Nồi điện đa năng là lựa chọn tốt cho người ở trọ. Nó thay được nồi cơm, nồi canh và chảo ở mức chấp nhận.
Cẩn thận với thiết bị điện trong phòng nhỏ. Không dùng nhiều thiết bị công suất lớn cùng lúc, và đọc hướng dẫn của thiết bị. Đây là lưu ý an toàn thông thường.
Điều kiện hạn chế không phải lý do ăn qua loa. Cơm, canh và một món kho là nấu được ở gần như mọi bếp.
Những sai lầm thường gặp
Mua nhiều dụng cụ trước khi biết nấu. Chúng nằm trong tủ. Mua khi thật sự thiếu.
Dùng dao cùn. Nguy hiểm hơn dao sắc và làm việc thái mệt hơn nhiều.
Không mài dao bao giờ. Vài phút mỗi tuần đổi hẳn trải nghiệm nấu.
Dùng thớt quá nhỏ. Rau rơi ra ngoài và phải dọn. Thớt lớn là nâng cấp rẻ nhất.
Để chai dầu ngay trên bếp. Nóng làm dầu hôi nhanh. Để cạnh bếp chứ đừng trên bếp.
Xếp chồng nồi trong tủ. Lấy cái dưới phải nhấc hết và cuối cùng là không lấy.
Không có khoảng mặt bàn trống. Đây là lý do lớn nhất khiến người ta không nấu.
Để bát đĩa bẩn qua đêm. Tối hôm sau phải rửa trước khi nấu, và đó là lúc người ta bỏ cuộc.
Bật bếp rồi mới đi thái. Với món xào là hỏng. Chuẩn bị hết rồi mới bật.
Mua nồi đất rồi dùng trên bếp từ. Không dùng được. Kiểm loại bếp trước khi mua nồi.
Giữ dụng cụ hỏng vì tiếc. Chảo tróc lớp chống dính, nồi méo đáy. Chúng chiếm chỗ mà không dùng được.
Nghĩ phải có bếp đẹp mới nấu ngon. Bếp chùa nấu hàng trăm suất bằng dụng cụ rất đơn giản.
So bếp nhà mình với bếp trong ảnh. Bếp trong ảnh thường dọn để chụp và không ai nấu trong đó.
Nghĩ dọn bếp là việc thêm. Nó là việc làm cho lần nấu sau dễ hơn. Mười phút tối nay đổi lấy ba mươi phút tối mai.
